Nghiệm thu thang máy gồm những gì? Hướng dẫn chi tiết
Nghiệm thu thang máy gồm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu thiết bị với hợp đồng và bản vẽ, kiểm tra lắp đặt, chạy thử các chức năng, phối hợp kiểm định an toàn và lập biên bản bàn giao. Chủ đầu tư nên kiểm tra cả khả năng vận hành thực tế, hệ thống cửa, cứu hộ và tài liệu hướng dẫn trước khi đưa thang vào sử dụng. JAMA TECH khuyến nghị ghi nhận rõ từng hạng mục đạt, chưa đạt và thời hạn khắc phục để tránh bỏ sót lỗi sau khi bàn giao.
Nghiệm thu thang máy là gì?
Nghiệm thu thang máy là quá trình kiểm tra và xác nhận thang máy sau lắp đặt đáp ứng hồ sơ kỹ thuật, yêu cầu thiết kế, hợp đồng và điều kiện vận hành trước khi bàn giao. Nội dung nghiệm thu thường gồm đối chiếu cấu hình, kiểm tra lắp đặt, chạy thử, ghi nhận lỗi và hoàn thiện hồ sơ bàn giao. Nghiệm thu không thay thế kiểm định kỹ thuật an toàn khi thang thuộc trường hợp phải kiểm định.
Xem thêm >> Kiểm định thang máy là gì? Quy trình, lưu ý và thời hạn
Quy trình nghiệm thu thang máy gồm những bước nào?
Trình tự cụ thể phụ thuộc vào hợp đồng, loại thang và thiết kế công trình. Chủ đầu tư có thể theo dõi quá trình từ kiểm tra hồ sơ, thiết bị, chạy thử đến kiểm định và bàn giao.
Bước 1: Kiểm tra hồ sơ nghiệm thu thang máy
Trước ngày nghiệm thu, yêu cầu đơn vị lắp đặt chuẩn bị hồ sơ để đối chiếu với thiết bị thực tế. Thành phần tài liệu tùy loại thang và thỏa thuận trong hợp đồng, nhưng chủ đầu tư nên kiểm tra các nhóm sau:
- Hợp đồng, thông số kỹ thuật và cấu hình thang máy đã chốt
• Bản vẽ lắp đặt hoặc bản vẽ hoàn công liên quan
• Tài liệu xuất xứ, nhãn hiệu và thông tin thiết bị
• Tài liệu hướng dẫn sử dụng và bảo trì thang máy
• Biên bản chạy thử, danh sách lỗi và kết quả xử lý nếu đã có
• Hồ sơ và kết quả kiểm định kỹ thuật an toàn khi thuộc trường hợp áp dụng
Tên gọi và thành phần hồ sơ có thể khác nhau theo công trình. Hãy đối chiếu với hợp đồng và yêu cầu đơn vị lắp đặt bàn giao danh mục tài liệu cụ thể để tránh thiếu giấy tờ liên quan đến thiết bị đã lắp.
Bước 2: Kiểm tra lắp đặt và thiết bị thang máy
Kiểm tra thực tế giúp xác nhận thiết bị được lắp đúng cấu hình, hoạt động đồng bộ và không có dấu hiệu bất thường dễ quan sát. Chủ nhà nên đi cùng kỹ thuật viên theo từng khu vực thay vì chỉ quan sát cabin khi thang chạy.
Các hạng mục có thể kiểm tra gồm:
- Cabin, sàn, vách, đèn, quạt và bảng điều khiển
• Cửa cabin, cửa tầng, cơ cấu đóng mở và cảm biến cửa
• Nút gọi tầng, hiển thị tầng và tín hiệu báo
• Khu vực giếng thang, phòng máy hoặc tủ điều khiển theo thiết kế
• Biển tải trọng, số người, thông tin thiết bị và cảnh báo cần thiết
Không tự mở tủ điện, trèo lên nóc cabin hoặc xuống hố pit để kiểm tra. Những khu vực này có nguy cơ điện giật, kẹt hoặc rơi ngã và cần được nhân sự chuyên môn kiểm tra theo quy trình an toàn.
Bước 3: Chạy thử thang máy không tải và có tải
Chạy thử giúp đánh giá cách thang khởi động, di chuyển, dừng tầng và phản hồi với lệnh gọi. Phần chạy thử có tải cần do kỹ thuật viên thực hiện theo mức tải và phương pháp phù hợp với thiết bị.
Khi quan sát, chủ đầu tư có thể ghi nhận:
- Cabin dừng đúng tầng và không có chênh lệch bất thường tại ngưỡng cửa
• Thang khởi hành, chạy và dừng ổn định
• Cửa đóng mở trơn tru, cảm biến phản hồi khi có vật cản
• Nút gọi tầng, nút chọn tầng và tín hiệu báo hoạt động
• Không xuất hiện tiếng động, rung hoặc va chạm bất thường
Không tự đưa người hoặc vật nặng vào cabin để thử tải. Kết quả thử cần được ghi nhận bởi đơn vị phụ trách và đối chiếu với thông số, hướng dẫn của nhà sản xuất cùng yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho thang.
Bước 4: Kiểm tra chức năng an toàn và cứu hộ
Các chức năng an toàn cần được kỹ thuật viên kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình kiểm định tương ứng. Chủ nhà nên yêu cầu giải thích cách thang xử lý khi mất điện hoặc khi người bên trong cần trợ giúp.
Hãy yêu cầu đơn vị lắp đặt hướng dẫn và xác nhận cách sử dụng:
- Nút báo động hoặc liên lạc khẩn cấp trong cabin
• Hệ thống cứu hộ khi mất điện nếu thiết bị được trang bị
• Cách gọi hỗ trợ khi thang dừng bất thường
• Các thao tác người sử dụng không được tự thực hiện
Không tự tạo tình huống mất điện, mở cửa tầng hoặc can thiệp vào hệ thống để thử cứu hộ. Việc thử các chức năng này phải do nhân sự có chuyên môn thực hiện để tránh gây kẹt người hoặc làm thang vận hành ngoài kiểm soát.
Bước 5: Hoàn tất kiểm định và xử lý lỗi
Sau khi kiểm tra, chạy thử và hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật cần thiết, các bên phối hợp thực hiện kiểm định an toàn nếu thuộc trường hợp áp dụng. Quy trình kiểm định có thể gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra kỹ thuật và thử nghiệm theo quy định dành cho loại thang tương ứng.
Nếu phát hiện lỗi, cần lập danh sách ghi rõ vị trí, tình trạng, người chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý. Chỉ xác nhận hoàn tất sau khi lỗi đã được khắc phục và kiểm tra lại. Kết quả nghiệm thu công việc xây dựng cần được ghi nhận bằng biên bản; nội dung và thành phần ký phụ thuộc loại nghiệm thu, hợp đồng và quy định áp dụng.
Bước 6: Ký biên bản và nhận bàn giao thang máy
Biên bản nghiệm thu và bàn giao ghi nhận tình trạng thang tại thời điểm hoàn tất. Trước khi ký, cần đọc kỹ kết luận, danh sách tồn tại và cam kết khắc phục nếu còn hạng mục chưa hoàn thành.
Hồ sơ bàn giao nên có:
- Biên bản nghiệm thu và bàn giao
• Kết quả kiểm định an toàn khi thuộc trường hợp áp dụng
• Hồ sơ kỹ thuật và bản vẽ liên quan
• Hướng dẫn sử dụng, cứu hộ và bảo trì
• Thông tin liên hệ khi cần hỗ trợ
• Điều kiện bảo hành, lịch bảo trì và phạm vi công việc
Yêu cầu đơn vị lắp đặt hướng dẫn trực tiếp cho người thường xuyên sử dụng thang, nhất là cách liên lạc khi có sự cố. Biên bản cần ghi đúng tình trạng thực tế, không xác nhận chung rằng thang đã đạt nếu vẫn còn lỗi chưa xử lý.
Xem thêm >> Quy trình kiểm định thang máy theo 7 bước chuẩn kỹ thuật
Nghiệm thu thang máy cần kiểm tra những hạng mục nào?
Khi nghiệm thu, chủ đầu tư nên đối chiếu thang máy với hợp đồng, hồ sơ kỹ thuật và kết quả chạy thử. Các hạng mục dưới đây giúp kiểm tra có hệ thống; những phép thử kỹ thuật và thiết bị an toàn cần do nhân sự chuyên môn thực hiện.
Kiểm tra hồ sơ và cấu hình thang máy
Trước tiên, đối chiếu hồ sơ được bàn giao với loại thang đã lắp và nội dung hợp đồng. Nếu có điểm không khớp, yêu cầu đơn vị lắp đặt giải thích và xác nhận bằng văn bản trước khi ký nghiệm thu.
Các tài liệu và thông tin cần kiểm tra gồm:
- Hãng sản xuất, model, tải trọng, tốc độ, số tầng phục vụ và số điểm dừng
• Kích thước cabin, kiểu cửa, vật liệu hoàn thiện và các tùy chọn đã đặt
• Bản vẽ lắp đặt hoặc bản vẽ hoàn công liên quan đến thiết bị
• Tài liệu hướng dẫn sử dụng, cứu hộ và bảo trì
• Hồ sơ kiểm định an toàn khi thuộc trường hợp áp dụng
• Thời hạn bảo hành, lịch bảo trì và thông tin liên hệ khi cần hỗ trợ
Không chỉ kiểm tra xem hồ sơ có đủ tên gọi hay không. Hãy đối chiếu số model, tải trọng và cấu hình ghi trong hồ sơ với nhãn thiết bị, hợp đồng và thang máy thực tế. Nếu tài liệu thiếu hoặc thông tin khác nhau, ghi rõ nội dung cần bổ sung vào biên bản.
Kiểm tra cabin, cửa tầng và bảng điều khiển
Tiếp theo, kiểm tra các bộ phận người sử dụng tiếp xúc hằng ngày và đối chiếu mức độ hoàn thiện với hợp đồng. Chủ nhà có thể quan sát bằng mắt và thử các thao tác bình thường, nhưng không tự tháo thiết bị hoặc mở tủ điện.
Trong cabin, hãy kiểm tra sàn, vách, trần, đèn, quạt, tay vịn nếu có và bảng điều khiển. Thử nút chọn tầng, nút mở cửa, nút đóng cửa và nút báo động theo hướng dẫn của kỹ thuật viên. Ở từng tầng, quan sát cửa có đóng mở trơn tru, không va chạm và không phát ra tiếng động bất thường hay không. Kiểm tra cả màn hình hiển thị tầng, tín hiệu báo và biển tải trọng.
Nếu phát hiện vết trầy, chi tiết lỏng, nút bấm không phản hồi hoặc cửa hoạt động bất thường, ghi cụ thể vị trí và biểu hiện. Không tự điều chỉnh cửa, cảm biến hoặc thiết bị bên trong cabin; yêu cầu đơn vị lắp đặt kiểm tra và xử lý.
Kiểm tra vận hành, chức năng an toàn và cứu hộ
Phần chạy thử cần được thực hiện theo quy trình của đơn vị lắp đặt và yêu cầu áp dụng cho thiết bị. Chủ nhà nên quan sát, ghi nhận kết quả và yêu cầu kỹ thuật viên giải thích các phép thử chuyên môn.
Khi thang chạy, theo dõi khả năng nhận lệnh gọi, di chuyển giữa các tầng và dừng tại tầng được chọn. Quan sát cửa cabin và cửa tầng, tín hiệu báo, đèn hiển thị cùng các âm thanh bất thường. Yêu cầu kỹ thuật viên trình bày cách liên lạc khi có người mắc kẹt và cách sử dụng chức năng cứu hộ nếu thang được trang bị. Việc thử tải, kiểm tra phanh, bộ hạn chế tốc độ và các thiết bị an toàn phải do người có chuyên môn thực hiện, không tự chất tải hoặc tạo sự cố để thử.
Kết quả kiểm tra cần được ghi vào biên bản hoặc tài liệu chạy thử, kèm kết luận đạt hay cần xử lý. Với thông số không thể quan sát trực tiếp, hãy yêu cầu đơn vị phụ trách cung cấp kết quả đo hoặc hồ sơ xác nhận. Kiểm định kỹ thuật an toàn là phần việc riêng theo quy trình áp dụng cho từng loại thang, không nên xem việc thang chạy bình thường là bằng chứng thay thế cho kiểm định.
Nghiệm thu thang máy không đạt thì xử lý thế nào?
Nếu có hạng mục không đạt, cần xác định rõ lỗi, mức độ ảnh hưởng và điều kiện để kiểm tra lại. Không ký biên bản xác nhận hoàn tất khi nội dung trong biên bản không phản ánh đúng tình trạng thực tế.
Ghi nhận lỗi cụ thể trong biên bản nghiệm thu
Mỗi lỗi cần được mô tả đủ rõ để đơn vị thi công biết phải xử lý ở đâu và chủ đầu tư có thể kiểm tra lại. Tránh ghi chung chung như “thang chạy chưa tốt” hoặc “cần chỉnh sửa thêm”.
Khi ghi lỗi, nên nêu:
- Vị trí xảy ra lỗi, chẳng hạn cửa tầng lầu hai hoặc nút gọi tại tầng trệt
• Hiện tượng quan sát được, chẳng hạn cửa không đóng hết hoặc nút bấm không nhận lệnh
• Thời điểm và điều kiện xảy ra lỗi
• Bên chịu trách nhiệm khắc phục
• Thời hạn xử lý và thời điểm kiểm tra lại
• Tài liệu hoặc kết quả cần bổ sung để xác nhận đã khắc phục
Với nghiệm thu công việc xây dựng, biên bản cần thể hiện kết luận chấp nhận hay không chấp nhận nghiệm thu và yêu cầu sửa chữa, hoàn thiện nếu có. Nội dung và thành phần ký cần áp dụng theo loại nghiệm thu, hồ sơ công trình và quy định liên quan.
Phân biệt lỗi hoàn thiện và lỗi có thể ảnh hưởng an toàn
Không phải lỗi nào cũng có mức độ ảnh hưởng giống nhau. Lỗi trầy xước bề mặt có thể cần xử lý theo thỏa thuận hoàn thiện, trong khi cửa không khóa đúng, thang dừng bất thường hoặc chức năng liên lạc khẩn cấp không hoạt động cần được đơn vị chuyên môn đánh giá trước khi sử dụng.
Chủ đầu tư không nên tự kết luận một lỗi là nhỏ nếu chưa rõ ảnh hưởng kỹ thuật. Hãy yêu cầu nhà cung cấp hoặc đơn vị kiểm định giải thích bằng văn bản lỗi đó có ảnh hưởng đến vận hành an toàn hay không, cần sửa chữa thế nào và có phải kiểm tra lại chức năng liên quan hay không. Nếu thang có dấu hiệu vận hành bất thường hoặc chưa đáp ứng yêu cầu kiểm định áp dụng, không đưa thang vào sử dụng trong thời gian chờ xử lý.
Kiểm tra lại sau khi khắc phục và hoàn tất bàn giao
Sau khi sửa lỗi, cần kiểm tra lại đúng hạng mục đã được ghi nhận, thay vì chỉ nhận thông báo rằng lỗi đã xử lý. Nếu lỗi liên quan đến cửa, dừng tầng, nút gọi hoặc liên lạc khẩn cấp, yêu cầu kỹ thuật viên chạy thử lại chức năng tương ứng và cập nhật kết quả vào hồ sơ.
Trước khi xác nhận hoàn tất, kiểm tra các điểm sau:
- Từng lỗi trong biên bản đã có kết quả xử lý
• Các chức năng liên quan đã được thử lại
• Hồ sơ kiểm định và tài liệu kỹ thuật cần bàn giao đã được bổ sung
• Người sử dụng đã được hướng dẫn cách vận hành và gọi trợ giúp
• Điều kiện bảo hành, bảo trì và đầu mối hỗ trợ đã rõ ràng
Chỉ ký xác nhận nghiệm thu hoàn tất khi kết quả kiểm tra lại phù hợp và hồ sơ phản ánh đúng tình trạng thiết bị. Với công trình xây dựng, chủ đầu tư cần xem xét các điều kiện nghiệm thu và kết quả kiểm tra, thử nghiệm theo hồ sơ thiết kế cùng quy định áp dụng trước khi đưa hạng mục vào sử dụng.
Câu hỏi thường gặp về nghiệm thu thang máy
Các câu trả lời sau giải đáp những thắc mắc phổ biến khi chuẩn bị nghiệm thu, kiểm định và nhận bàn giao thang máy.
Ai là người ký biên bản nghiệm thu thang máy?
Người ký phụ thuộc loại nghiệm thu, vai trò của các bên và thỏa thuận trong hợp đồng. Với nghiệm thu công việc xây dựng, thành phần ký được xác định theo quy định áp dụng cho công trình, không nên mặc định chỉ cần chữ ký của chủ nhà và đơn vị lắp đặt.
Nghiệm thu thang máy mất bao lâu?
Không có thời lượng cố định cho mọi công trình. Thời gian phụ thuộc loại thang, số tầng, mức độ đầy đủ của hồ sơ, nội dung chạy thử và việc có lỗi cần khắc phục hay không.
Có được sử dụng thang máy khi chưa hoàn tất nghiệm thu không?
Không nên đưa thang máy vào sử dụng thường xuyên khi chưa hoàn tất các bước nghiệm thu và điều kiện kiểm định an toàn áp dụng. Nếu còn lỗi hoặc chưa rõ tình trạng an toàn, hãy yêu cầu đơn vị lắp đặt giải thích và xác nhận hướng xử lý trước khi vận hành.
Nghiệm thu thang máy giúp chủ đầu tư xác nhận thiết bị được lắp đúng cấu hình, vận hành theo yêu cầu và có đủ hồ sơ cần thiết trước khi bàn giao. Hãy kiểm tra thiết bị, kết quả chạy thử, chức năng an toàn, hồ sơ kiểm định khi áp dụng và các điều khoản bảo hành, bảo trì. Nếu phát hiện lỗi, cần ghi nhận bằng văn bản, khắc phục và kiểm tra lại trước khi đưa thang vào sử dụng.
Hi vọng qua bài viết này, bạn đã nắm được nghiệm thu thang máy gồm những bước nào, cần kiểm tra hồ sơ gì và xử lý ra sao khi phát hiện lỗi. Nếu đang chuẩn bị lắp đặt hoặc bàn giao thang máy, hãy trao đổi trước với JAMA TECH về cấu hình, quy trình nghiệm thu và phạm vi hỗ trợ để chủ động kiểm tra từng hạng mục.
