Kiểm định thang máy là hoạt động kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thang máy theo quy chuẩn QCVN 02:2019/BLĐTBXH, do tổ chức kiểm định được nhà nước chỉ định thực hiện và là yêu cầu bắt buộc trước khi đưa thang máy vào vận hành. Trong bài viết này, JAMA TECH sẽ giải thích rõ quy trình 5 bước, thời hạn kiểm định mới nhất cùng những lưu ý quan trọng bạn cần nắm.

Kiểm định thang máy là gì?

Kiểm định thang máy là hoạt động kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thang máy theo quy chuẩn QCVN 02:2019/BLĐTBXH, thực hiện trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ trong suốt quá trình vận hành. Đây là yêu cầu bắt buộc theo pháp luật, không phải thủ tục tùy chọn. Phần dưới đây sẽ làm rõ định nghĩa chi tiết, lý do bắt buộc và căn cứ pháp lý của hoạt động này.

Định nghĩa kiểm định thang máy theo quy chuẩn hiện hành

Nói ngắn gọn, kiểm định thang máy là việc kiểm tra và đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thang máy dựa trên quy chuẩn quốc gia hiện hành trước khi đưa vào sử dụng và trong suốt quá trình vận hành. Việc đánh giá này do kiểm định viên có chứng chỉ hành nghề thực hiện, đối chiếu từng hạng mục kỹ thuật của thang máy với quy chuẩn QCVN 02:2019/BLĐTBXH.

Đối tượng áp dụng gồm thang máy chở người, thang máy chở người và hàng, vận hành bằng dẫn động ma sát, cưỡng bức hoặc thủy lực.
Kết quả kiểm định là căn cứ để cấp giấy chứng nhận kiểm định và dán tem kiểm định lên cabin thang máy.
Nếu không đạt yêu cầu, thang máy buộc phải dừng hoạt động cho đến khi khắc phục xong và kiểm định lại.

Vì sao kiểm định thang máy là yêu cầu bắt buộc?

Thang máy được xếp vào nhóm thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, do nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng nếu xảy ra sự cố kỹ thuật trong lúc vận hành. Chính vì mức độ rủi ro cao khi thiết bị vận chuyển người ở không gian kín và tốc độ nhất định, việc kiểm định không đơn thuần là thủ tục hành chính mà là hàng rào kỹ thuật thực sự để ngăn tai nạn.

Phát hiện sớm các hư hỏng của cáp tải, phanh cơ, cửa tầng, hệ thống điện trước khi gây sự cố.
Là bằng chứng pháp lý bắt buộc khi làm việc với cơ quan bảo hiểm hoặc khi xảy ra tranh chấp trách nhiệm.
Giúp tòa nhà tuân thủ quy định pháp luật, tránh bị xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hoạt động thang máy.

Căn cứ pháp lý của hoạt động kiểm định thang máy

Hoạt động kiểm định thang máy tại Việt Nam được thực hiện dựa trên một hệ thống văn bản pháp luật khá đầy đủ, không phải do từng đơn vị tự đặt ra quy trình riêng. Việc nắm đúng căn cứ pháp lý giúp doanh nghiệp làm việc đúng với tổ chức kiểm định và tránh bị áp dụng sai quy trình cũ đã hết hiệu lực.

QCVN 02:2019/BLĐTBXH là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia dùng làm chuẩn đánh giá an toàn cho thang máy điện.
Thông tư 12/2021/TT BLĐTBXH ban hành quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy hiện hành, ký hiệu QTKĐ 02 2021/BLĐTBXH, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 11 năm 2021 và thay thế hoàn toàn các quy trình cũ ban hành theo Thông tư 54/2016/TT BLĐTBXH.
Thông tư 36/2019/TT BLĐTBXH quy định danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, trong đó có thang máy, thang cuốn.
Từ ngày 1 tháng 3 năm 2025, thẩm quyền quản lý nhà nước về lĩnh vực này đã chuyển từ Bộ Lao động Thương binh và Xã hội sang Bộ Nội vụ theo Nghị định 25/2025/NĐ CP, tuy nhiên các quy trình kiểm định nêu trên vẫn giữ nguyên hiệu lực áp dụng.

Các loại hình kiểm định thang máy hiện nay là gì?

Không phải lần kiểm định thang máy nào cũng giống nhau, tùy vào thời điểm và tình trạng thiết bị mà sẽ áp dụng một trong ba hình thức kiểm định khác nhau. Việc phân biệt rõ ba loại hình này giúp chủ đầu tư chủ động chuẩn bị đúng hồ sơ và đúng thời điểm.

Kiểm định thang máy lần đầu

Đây là bước bắt buộc ngay sau khi lắp đặt thang máy, trước khi đưa thiết bị vào vận hành chính thức. Kiểm định lần đầu nhằm xác nhận thang máy được lắp đặt đúng thiết kế, đủ điều kiện an toàn để phục vụ người sử dụng ngay từ ngày đầu tiên.

Kiểm tra toàn bộ hồ sơ lý lịch, giấy chứng nhận hợp quy của thang máy.
Đối chiếu hồ sơ thiết kế, hoàn công xây dựng giếng thang với thực tế lắp đặt.
Thử tải và thử vận hành trước khi cấp giấy chứng nhận kiểm định lần đầu.

Kiểm định thang máy định kỳ

Sau lần kiểm định đầu tiên, thang máy phải được kiểm định lại theo chu kỳ quy định, không được để quá thời hạn dù thiết bị vẫn đang chạy bình thường. Đây là loại hình kiểm định phổ biến nhất và cũng là nội dung nhiều chủ tòa nhà quan tâm nhất vì liên quan trực tiếp đến việc lên lịch, bố trí nhân sự và ngân sách hàng năm.

Áp dụng cho mọi thang máy đang vận hành, không phân biệt mới hay cũ.
Chu kỳ cụ thể sẽ được trình bày chi tiết ở phần thời hạn kiểm định bên dưới.
Nếu quá hạn mà chưa kiểm định lại, thang máy buộc phải ngừng sử dụng.

Kiểm định thang máy bất thường

Loại hình này không theo lịch cố định mà phát sinh khi có sự kiện bất thường ảnh hưởng đến an toàn kỹ thuật của thang máy. Đây là hình thức kiểm định phản ứng nhanh, giúp xử lý kịp thời trước khi sự cố lan rộng hoặc gây hậu quả nghiêm trọng hơn.

Thực hiện sau khi sửa chữa lớn, thay thế linh kiện quan trọng hoặc cải tạo giếng thang.
Thực hiện khi có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước hoặc khi phát hiện dấu hiệu mất an toàn trong quá trình sử dụng.
Kết quả kiểm định bất thường là căn cứ để quyết định cho phép vận hành tiếp hay phải dừng khắc phục.

Quy trình kiểm định thang máy theo 5 bước chuẩn

Nhiều người thắc mắc kiểm định thang máy thực tế diễn ra như thế nào, có phức tạp hay không. Theo quy trình QTKĐ 02 2021/BLĐTBXH ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT BLĐTBXH, mọi lần kiểm định đều phải tuân theo đúng 5 bước tuần tự dưới đây, bước sau chỉ được thực hiện khi bước trước đạt yêu cầu.

Kiểm tra hồ sơ lý lịch thang máy

Đây là bước khởi đầu bắt buộc, kiểm định viên sẽ rà soát toàn bộ giấy tờ liên quan đến thang máy trước khi tiến hành kiểm tra thực tế. Nếu hồ sơ thiếu hoặc không khớp thông tin, quá trình kiểm định có thể bị tạm dừng để bổ sung.

Lý lịch thang máy, thông số kỹ thuật, năm sản xuất.
Giấy chứng nhận hợp quy đối với trường hợp kiểm định lần đầu.
Hồ sơ bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa và biên bản kiểm định của lần trước đó nếu có.

Kiểm tra bên ngoài thiết bị

Sau khi hồ sơ đạt yêu cầu, kiểm định viên chuyển sang quan sát trực quan toàn bộ thiết bị từ phòng máy, giếng thang đến cabin. Bước này giúp phát hiện nhanh các bất thường có thể nhìn thấy bằng mắt trước khi đi vào đánh giá kỹ thuật chuyên sâu.

Kiểm tra hố thang, vệ sinh đáy hố, tình trạng thấm nước và chiếu sáng.
Kiểm tra việc bao che giếng thang, cửa tầng, nút bấm và bảng điều khiển.
Kiểm tra các thiết bị an toàn bắt buộc phải có trong giếng thang theo quy chuẩn.

Đánh giá kỹ thuật chi tiết các bộ phận

Đây là bước quan trọng và tốn nhiều thời gian nhất trong toàn bộ quy trình, quyết định phần lớn kết quả kiểm định cuối cùng. Kiểm định viên sẽ đo đạc, đánh giá từng cụm chi tiết kỹ thuật để xác định thang máy có còn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn hay không.

Đánh giá hệ thống cáp tải, phanh cơ, phanh điện từ và bộ khống chế vượt tốc.
Kiểm tra hệ thống điện, tiếp địa, chống sét và các thiết bị bảo vệ điện.
Đánh giá cửa cabin, cửa tầng, khóa liên động và hệ thống chiếu sáng khẩn cấp.

Thử nghiệm vận hành thang máy

Sau khi các hạng mục tĩnh đạt yêu cầu, thang máy sẽ được thử vận hành thực tế để kiểm chứng khả năng làm việc trong điều kiện tải trọng khác nhau. Đây là bước mô phỏng gần nhất với điều kiện sử dụng thật của người dân trong tòa nhà.

Thử tải không tải, tải định mức và tải vượt mức theo quy định.
Kiểm tra khả năng dừng tầng chính xác và tốc độ vận hành thực tế.
Kiểm tra hoạt động của hệ thống cứu hộ tự động khi mất điện.

Xử lý kết quả và cấp giấy chứng nhận

Đây là bước cuối cùng, quyết định thang máy có được phép tiếp tục vận hành hay không. Toàn bộ kết quả của 4 bước trước sẽ được tổng hợp thành biên bản kiểm định chính thức.

Nếu đạt yêu cầu, đơn vị kiểm định cấp giấy chứng nhận kiểm định và dán tem kiểm định lên cabin.
Nếu không đạt, đơn vị sử dụng phải khắc phục theo kiến nghị rồi kiểm định lại trước khi vận hành tiếp.
Biên bản kiểm định là hồ sơ pháp lý cần lưu giữ cho các lần kiểm định sau.

Thời hạn kiểm định thang máy theo quy định mới nhất

Đây là phần nhiều người tìm kiếm nhầm lẫn nhất vì có không ít bài viết trên mạng vẫn dùng số liệu cũ đã hết hiệu lực. Theo Điều 9, Thông tư 12/2021/TT BLĐTBXH hiện đang áp dụng, thời hạn kiểm định định kỳ được tính theo loại công trình lắp đặt thang máy chứ không chỉ tính theo tuổi thiết bị như trước đây.

Chu kỳ kiểm định định kỳ 2 năm, 3 năm và 1 năm

Việc phân loại chu kỳ dựa trên mật độ sử dụng và mức độ rủi ro của từng loại công trình, công trình càng đông người qua lại thì chu kỳ kiểm định càng ngắn.

Chu kỳ 2 năm một lần áp dụng cho thang máy tại chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy sản xuất và khu vực công cộng.
Chu kỳ 3 năm một lần áp dụng cho thang máy lắp đặt tại các công trình không thuộc nhóm trên.
Chu kỳ rút ngắn còn 1 năm một lần đối với thang máy đã sử dụng trên 15 năm, bất kể lắp tại loại công trình nào, do nguy cơ lão hóa thiết bị tăng theo thời gian.

Cách xác định thời điểm kiểm định lại thang máy

Nhiều ban quản lý tòa nhà bị động vì không theo dõi sát ngày hết hạn ghi trên tem kiểm định, dẫn đến thang máy bị đình chỉ vận hành đột ngột. Cách chủ động nhất là ghi chú ngày hết hạn ngay khi nhận giấy chứng nhận và lên lịch nhắc trước tối thiểu một tháng.

Ngày hết hạn được ghi rõ trên tem kiểm định dán tại cabin và trong biên bản kiểm định.
Nên liên hệ đơn vị kiểm định trước thời hạn ít nhất 30 ngày để tránh gián đoạn vận hành.
Nếu thang máy có sự cố bất thường trong thời gian còn hạn, vẫn phải kiểm định bất thường ngay, không chờ đến chu kỳ định kỳ.

Ví dụ cụ thể, một thang máy lắp tại chung cư được kiểm định lần đầu vào tháng 6 năm 2024 sẽ áp dụng chu kỳ 2 năm một lần, tức lần kiểm định định kỳ tiếp theo phải hoàn thành trước tháng 6 năm 2026. Nếu thang máy này đã đưa vào sử dụng từ năm 2009, tức đã trên 15 năm tuổi, chu kỳ sẽ rút ngắn còn 1 năm một lần dù vẫn lắp tại chung cư, nghĩa là lần kiểm định tiếp theo phải hoàn thành trước tháng 6 năm 2025 chứ không phải đợi đủ 2 năm.

Hồ sơ và chi phí kiểm định thang máy cần chuẩn bị những gì?

Bên cạnh quy trình kỹ thuật, việc chuẩn bị đúng hồ sơ và dự trù đúng chi phí cũng quan trọng không kém để buổi kiểm định diễn ra suôn sẻ, không bị kéo dài thời gian.

Danh mục hồ sơ kiểm định thang máy đầy đủ

Thiếu hồ sơ là nguyên nhân phổ biến khiến buổi kiểm định phải hoãn lại, gây mất thời gian cho cả đơn vị sử dụng lẫn kiểm định viên. Chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu giúp rút ngắn đáng kể thời gian kiểm định thực tế.

Lý lịch thang máy và giấy chứng nhận hợp quy bản gốc hoặc bản sao có xác nhận.
Biên bản, giấy chứng nhận kiểm định của lần gần nhất nếu là kiểm định định kỳ.
Hồ sơ bảo trì, nhật ký vận hành và các biên bản sửa chữa, thay thế linh kiện trong kỳ sử dụng.

Yếu tố ảnh hưởng đến chi phí kiểm định thang máy

Chi phí kiểm định thang máy không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật của từng công trình, vì vậy khó có một mức giá chung áp dụng cho mọi trường hợp. Chủ đầu tư nên yêu cầu báo giá cụ thể từ đơn vị kiểm định sau khi cung cấp thông tin thực tế của thang máy.

Loại hình kiểm định, kiểm định lần đầu thường tốn thời gian và chi phí cao hơn định kỳ.
Số tầng dừng, tải trọng và tốc độ vận hành của thang máy.
Vị trí lắp đặt, số lượng thang máy kiểm định cùng đợt tại một công trình.

Lưu ý quan trọng khi kiểm định thang máy để tránh gián đoạn

Ngoài việc nắm đúng quy trình và thời hạn, doanh nghiệp cần lưu ý thêm một số vấn đề thực tế để quá trình kiểm định thang máy diễn ra thuận lợi, không ảnh hưởng đến hoạt động của tòa nhà.

Chọn đơn vị kiểm định thang máy được chỉ định

Không phải đơn vị nào tự nhận là trung tâm kiểm định cũng đủ điều kiện pháp lý để cấp giấy chứng nhận có giá trị. Việc chọn sai đơn vị có thể khiến kết quả kiểm định không được công nhận, phải làm lại từ đầu.

Chỉ nên làm việc với tổ chức kiểm định được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định và cấp phép hoạt động.
Kiểm định viên tham gia phải có chứng chỉ hành nghề còn hiệu lực theo Thông tư 36/2019/TT BLĐTBXH.
Nên yêu cầu đơn vị kiểm định xuất trình quyết định chỉ định trước khi ký hợp đồng.

Xử lý khi thang máy không đạt kiểm định

Trường hợp thang máy không đạt yêu cầu ở bất kỳ bước nào trong quy trình, đơn vị sử dụng không được tự ý tiếp tục vận hành mà phải khắc phục theo đúng kiến nghị của kiểm định viên. Đây là quy định bắt buộc nhằm ngăn tai nạn xảy ra khi thiết bị chưa đủ điều kiện an toàn.

Dừng vận hành ngay đối với hạng mục không đạt liên quan trực tiếp đến an toàn.
Thực hiện sửa chữa, thay thế theo đúng kiến nghị ghi trong biên bản kiểm định.
Đăng ký kiểm định lại sau khi khắc phục xong, không tự ý đưa thang máy vào sử dụng khi chưa có kết quả đạt.

Mức xử phạt nếu không kiểm định thang máy đúng hạn

Việc để thang máy quá hạn kiểm định mà vẫn vận hành không chỉ tiềm ẩn rủi ro an toàn mà còn là hành vi vi phạm quy định pháp luật về an toàn lao động, có thể bị xử phạt hành chính với số tiền không nhỏ. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát định kỳ để tránh rơi vào tình huống này.

Theo khoản 4 Điều 24 Nghị định 12/2022/NĐ CP, hành vi không kiểm định trước khi sử dụng hoặc không kiểm định định kỳ bị phạt tiền đối với cá nhân từ 20 triệu đến 30 triệu đồng nếu vi phạm từ 1 đến 3 thang máy, từ 30 triệu đến 50 triệu đồng nếu vi phạm từ 4 đến 10 thang máy, từ 50 triệu đến 75 triệu đồng nếu vi phạm từ 11 đến 20 thang máy, và 75 triệu đồng nếu vi phạm từ 21 thang máy trở lên.
Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ CP, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt cá nhân nêu trên, tức có thể lên đến 150 triệu đồng nếu ban quản lý tòa nhà để nhiều thang máy cùng lúc quá hạn kiểm định.
Riêng hành vi tiếp tục sử dụng thang máy đã kiểm định nhưng có kết quả không đạt còn bị phạt thêm từ 50 triệu đến 75 triệu đồng đối với cá nhân theo khoản 5 Điều 24 Nghị định 12/2022/NĐ CP.
Ngoài phạt tiền, thang máy còn có thể bị đình chỉ hoạt động cho đến khi hoàn tất kiểm định lại, đồng thời ảnh hưởng đến việc xét bồi thường bảo hiểm nếu xảy ra sự cố trong thời gian quá hạn.

Câu hỏi thường gặp về kiểm định thang máy

Dưới đây là những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất xoay quanh kiểm định thang máy, JAMA TECH trả lời ngắn gọn và trực tiếp để bạn tra cứu nhanh.

Kiểm định thang máy bao lâu một lần?

Tùy loại công trình, chu kỳ định kỳ là 2 năm một lần với chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy, 3 năm một lần với công trình khác, và rút xuống 1 năm một lần nếu thang máy đã sử dụng trên 15 năm.

Kiểm định thang máy mất bao lâu?

Một lần kiểm định định kỳ với hồ sơ đầy đủ thường diễn ra trong khoảng nửa ngày làm việc, tùy vào số tầng dừng, tình trạng kỹ thuật thực tế và số lượng thang máy kiểm định cùng lúc tại công trình.

Kiểm định thang máy ở đâu uy tín?

Nên chọn tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn lao động được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định, có kiểm định viên đang giữ chứng chỉ hành nghề hợp lệ, tránh làm việc với đơn vị không rõ tư cách pháp lý.

Không kiểm định thang máy có bị phạt không?

Có, theo khoản 4 Điều 24 Nghị định 12/2022/NĐ CP, cá nhân vi phạm sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 75 triệu đồng tùy số lượng thang máy, tổ chức bị phạt gấp đôi tức tối đa 150 triệu đồng, đồng thời thang máy có thể bị đình chỉ hoạt động cho đến khi kiểm định lại đạt yêu cầu.

Kiểm định thang máy gia đình có bắt buộc không?

Có, thang máy gia đình vẫn thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, phải kiểm định lần đầu trước khi sử dụng và kiểm định định kỳ theo đúng quy chuẩn tương ứng, phổ biến là đối chiếu thêm QCVN 32:2018/BLĐTBXH.

Tóm lại, kiểm định thang máy là hoạt động kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật an toàn của thang máy theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH, thực hiện qua quy trình 5 bước theo Thông tư 12/2021/TT BLĐTBXH, gồm kiểm tra hồ sơ, kiểm tra bên ngoài, đánh giá kỹ thuật chi tiết, thử nghiệm vận hành và xử lý kết quả, với ba loại hình chính là lần đầu, định kỳ và bất thường.

Nếu cần tư vấn thêm về kiểm định thang máy, đội ngũ JAMA TECH luôn sẵn sàng hỗ trợ.

Kiểm định thang máy là gì? Quy trình, lưu ý và thời hạn