Quy trình kiểm định thang máy là chuỗi 7 bước kỹ thuật bắt buộc mà mọi thang máy phải trải qua trước khi đưa vào sử dụng và trong suốt vòng đời vận hành. Với hơn 10 năm thi công và bàn giao thang máy đạt chuẩn kỹ thuật, JAMA TECH đúc kết quy trình này thành 7 bước cụ thể để chủ đầu tư dễ hình dung và chuẩn bị đúng ngay từ đầu.

Tổng quan về quy trình kiểm định thang máy

Về mặt pháp lý, quy trình kiểm định thang máy hiện hành được quy định tại QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH, gồm 5 bước lớn từ kiểm tra hồ sơ đến xử lý kết quả. Tuy nhiên xét theo góc độ kỹ thuật thi công thực tế mà JAMA TECH áp dụng khi bàn giao và phối hợp kiểm định cho khách hàng, quá trình này được tách chi tiết thành 7 bước để dễ theo dõi và kiểm soát từng hạng mục.

Tổng quan 7 bước trong quy trình kiểm định thang máy

Bảy bước dưới đây bám sát quy chuẩn QCVN 02:2019/BLĐTBXH, chỉ khác ở cách chia nhỏ để phù hợp với thực tế giám sát công trình.

Bước 1: Chuẩn bị điều kiện kiểm định
Bước 2: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật
Bước 3: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài buồng máy, giếng thang, cabin
Bước 4: Đánh giá chi tiết các thiết bị an toàn
Bước 5: Đo điện trở cách điện và điện trở tiếp đất
Bước 6: Thử tải và thử vận hành
Bước 7: Xử lý kết quả và cấp giấy chứng nhận

Căn cứ pháp lý áp dụng cho quy trình kiểm định thang máy

Ba văn bản làm nền tảng cho toàn bộ quy trình kiểm định thang máy gồm Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH quy định thang máy thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH quy định trình tự kiểm định, và QCVN 02:2019/BLĐTBXH làm chuẩn đánh giá kỹ thuật cho từng hạng mục.

Thang máy gia đình còn đối chiếu thêm QCVN 32:2018/BLĐTBXH. Từ ngày 01/3/2025, thẩm quyền quản lý nhà nước với lĩnh vực này chuyển từ Bộ Lao động Thương binh và Xã hội sang Bộ Nội vụ theo Nghị định 25/2025/NĐ-CP nhưng nội dung quy trình vẫn giữ nguyên hiệu lực.

Bước 1: Chuẩn bị điều kiện trong quy trình kiểm định thang máy

Đây là giai đoạn nền tảng quyết định buổi kiểm định có diễn ra suôn sẻ hay bị hoãn lại. Rất nhiều trường hợp thang máy đạt chất lượng kỹ thuật nhưng vẫn phải dời lịch chỉ vì thiếu điều kiện tổ chức.

Điều kiện cần chuẩn bị trước khi kiểm định

Buổi kiểm định chỉ được tiến hành khi đáp ứng đủ các điều kiện theo QTKĐ 02-2021. Chủ đầu tư nên rà soát trước danh sách này ít nhất một tuần để tránh phát sinh chi phí dời lịch.

Thang máy ở trạng thái sẵn sàng vận hành thử
Hồ sơ kỹ thuật đầy đủ, còn nguyên vẹn
Điều kiện thời tiết và môi trường không ảnh hưởng đến kết quả đo
Người vận hành đã qua huấn luyện an toàn lao động

Vai trò của bước chuẩn bị trong toàn bộ quy trình kiểm định thang máy

Nhiều đơn vị bỏ qua bước này vì cho rằng chỉ cần thiết bị đạt chuẩn là đủ, nhưng thực tế kiểm định viên có quyền từ chối làm việc nếu điều kiện tổ chức không đảm bảo. Chuẩn bị kỹ ngay từ đầu giúp toàn bộ 6 bước còn lại diễn ra liên tục trong cùng một buổi làm việc.

Bố trí người đại diện chứng kiến trong suốt quá trình kiểm định
Trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho khu vực buồng máy, hố thang
Thống nhất trước kế hoạch và biện pháp an toàn với đơn vị kiểm định

Bước 2: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật trong quy trình kiểm định thang máy

Sau khi điều kiện tổ chức đạt yêu cầu, kiểm định viên chuyển sang đối chiếu toàn bộ hồ sơ kỹ thuật với thực tế trước khi cho phép bước sang phần đánh giá hiện trường.

Hồ sơ kỹ thuật cần kiểm tra

Với thang máy mới lắp đặt lần đầu, hồ sơ thường phức tạp hơn thang đã qua sử dụng nhiều năm vì phải chứng minh nguồn gốc thiết bị và hoàn công công trình.

Lý lịch thang máy và giấy chứng nhận hợp quy
Biên bản kiểm định lần trước với thang kiểm định định kỳ
Hồ sơ bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa nếu có
Bản vẽ hoàn công giếng thang với công trình mới

Những lỗi hồ sơ thường gặp khi kiểm định thang máy

Phần lớn các trường hợp dời lịch kiểm định đều xuất phát từ hồ sơ chứ không phải lỗi kỹ thuật. Việc lưu trữ hồ sơ có hệ thống ngay từ khi bàn giao công trình giúp tiết kiệm đáng kể thời gian ở bước này.

Thất lạc lý lịch thang máy sau nhiều năm sử dụng
Hồ sơ bảo trì ghi chép không liên tục, thiếu chữ ký xác nhận
Bản vẽ hoàn công không khớp với hiện trạng thi công thực tế

Bước 3: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài trong quy trình kiểm định thang máy

Sau khi hồ sơ đạt yêu cầu, kiểm định viên chuyển sang quan sát trực tiếp toàn bộ hệ thống để xác nhận thực tế lắp đặt khớp với hồ sơ đã nộp.

Kiểm tra buồng máy và giếng thang

Buồng máy và giếng thang là hai khu vực dễ phát sinh lỗi nhất vì liên quan trực tiếp đến môi trường vận hành lâu dài của thiết bị. Nhiệt độ buồng máy phải duy trì trong khoảng 5 đến 40 độ C, còn giếng thang cần đảm bảo độ chiếu sáng tối thiểu theo quy chuẩn.

Bố trí cụm máy, tủ điện và đường dây trong buồng máy
Chiếu sáng tối thiểu 50 lux trên nóc cabin và đáy hố thang
Bao che, cửa cứu hộ, không gian lánh nạn của giếng thang
Hệ thống thông gió và bộ giảm chấn đáy hố

Kiểm tra cabin và cửa tầng

Cabin là bộ phận người dùng tiếp xúc trực tiếp nên được đánh giá kỹ về kích thước, an toàn và khả năng ứng phó sự cố. Khoảng cách giữa ngưỡng cửa cabin và cửa tầng không được vượt quá 35 mm theo quy chuẩn hiện hành.

Kích thước thông thủy cabin và tải định mức ghi trên biển báo
Thiết bị báo quá tải và hệ thống liên lạc khẩn cấp
Cửa thoát hiểm trên nóc cabin
Khóa liên động và cảm biến an toàn cửa tầng

Bước 4: Đánh giá thiết bị an toàn trong quy trình kiểm định thang máy

Đây là bước chiếm nhiều thời gian nhất trong toàn bộ quy trình kiểm định thang máy vì liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ tính mạng người sử dụng khi có sự cố.

Kiểm tra bộ khống chế vượt tốc, phanh và cáp tải

Nhóm thiết bị này đóng vai trò như hệ thống phanh khẩn cấp cuối cùng khi thang máy vượt tốc độ cho phép. Kiểm định viên sẽ kiểm tra độ mòn, độ căng và khả năng phản ứng của từng chi tiết trước khi cho phép chuyển sang bước thử tải thực tế.

Bộ khống chế vượt tốc governor và dây cáp liên kết
Bộ hãm an toàn safety gear gắn dưới cabin
Cáp tải chính, độ mòn và số sợi đứt cho phép
Hệ thống phanh động cơ và khả năng giữ tải khi mất điện

Kiểm tra ray dẫn hướng, đối trọng và hệ thống cứu hộ

Ray dẫn hướng và đối trọng ảnh hưởng trực tiếp đến độ êm và chính xác khi cabin dừng tầng. Hệ thống cứu hộ tự động cũng được thử nghiệm để đảm bảo hoạt động đúng khi mất điện đột ngột.

Độ thẳng và độ bám của ray dẫn hướng cabin, đối trọng
Khung và phiến đối trọng, các đầu cố định cáp
Bộ cứu hộ tự động ARD và thiết bị báo động cứu hộ
Chương trình vận hành đặc biệt như chế độ hỏa hoạn nếu có trang bị

Bước 5: Đo điện trở trong quy trình kiểm định thang máy

An toàn điện là yếu tố dễ bị bỏ qua khi đánh giá bằng mắt thường nhưng lại được đo bằng thiết bị chuyên dụng với ngưỡng cụ thể rất rõ ràng.

Tiêu chuẩn điện trở cách điện

Điện trở cách điện phản ánh khả năng chống rò rỉ điện của toàn bộ hệ thống dây dẫn trong thang máy. Kiểm định viên đối chiếu kết quả đo với TCVN 6396-20:2017 để xác định thang có đạt yêu cầu hay không.

Đo tại tủ điện chính và các mạch điều khiển
So sánh với ngưỡng tối thiểu theo TCVN 6396-20:2017
Ghi nhận riêng cho từng mạch động lực và mạch tín hiệu

Yêu cầu điện trở tiếp đất và an toàn điện

Điện trở tiếp đất đảm bảo dòng rò được dẫn xuống đất an toàn thay vì truyền qua khung cabin hoặc các bộ phận kim loại mà người dùng có thể chạm vào. Ngưỡng quy định không được vượt quá 4 ôm theo TCVN 9358:2012.

Đo điện trở nối đất tại hệ thống tiếp địa của thang máy
Kiểm tra liên kết đẳng thế giữa các bộ phận kim loại
Ngưỡng cho phép tối đa 4 ôm theo TCVN 9358:2012

Bước 6: Thử tải và thử vận hành trong quy trình kiểm định thang máy

Sau khi các phép đo tĩnh đạt yêu cầu, kiểm định viên mới cho phép chuyển sang thử nghiệm động, tức là vận hành thực tế thang máy dưới nhiều mức tải khác nhau.

Thử không tải và thử tải động

Quy trình thử luôn đi từ nhẹ đến nặng để giảm rủi ro nếu phát sinh lỗi. Thang được cho chạy không tải trước, sau đó mới thử với tải trọng thực tế theo hai mốc bắt buộc.

Thử không tải ba chu kỳ, quan sát toàn bộ chuyển động
Thử tải động ở mức 100 phần trăm tải định mức
Thử tải động ở mức 125 phần trăm tải định mức để kiểm tra khả năng kéo
Đo vận tốc cabin và độ chính xác dừng tầng ở từng mức tải

Thử bộ cứu hộ và các chức năng an toàn khác

Ngoài thử tải, kiểm định viên còn kiểm tra các tình huống giả lập sự cố để đánh giá phản ứng của hệ thống an toàn. Đây là phần thử nghiệm mang tính quyết định vì mô phỏng gần nhất với tình huống thực tế có thể xảy ra.

Thử thiết bị hạn chế quá tải và chuông báo quá tải
Thử bộ giảm chấn tại đáy hố thang
Thử phanh khẩn cấp và bộ hãm an toàn khi vượt tốc giả lập
Thử chương trình vận hành đặc biệt nếu thang có trang bị

Bước 7: Xử lý kết quả trong quy trình kiểm định thang máy

Đây là bước cuối cùng, quyết định thang máy có được phép đưa vào sử dụng hoặc tiếp tục vận hành hay không.

Trường hợp thang máy đạt yêu cầu

Khi tất cả các bước trước đều đạt, kiểm định viên lập biên bản kiểm định thành hai bản, mỗi bên giữ một bản, sau đó tiến hành các thủ tục công nhận kết quả. Toàn bộ quá trình này thường mất khoảng 5 ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản.

Ghi tóm tắt kết quả vào lý lịch thang máy
Dán tem kiểm định tại vị trí dễ quan sát trong cabin
Cấp giấy chứng nhận kết quả kiểm định trong 5 ngày làm việc

Trường hợp không đạt yêu cầu

Nếu phát hiện hạng mục không đạt, cơ sở sẽ nhận biên bản ghi rõ lý do cùng kiến nghị khắc phục cụ thể cho từng lỗi. Tổ chức kiểm định đồng thời gửi thông báo về cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương để theo dõi tiến độ khắc phục.

Biên bản nêu rõ hạng mục chưa đạt và mức độ nghiêm trọng
Thời hạn khắc phục và yêu cầu kiểm định lại hạng mục liên quan
Thang máy không được đưa vào sử dụng cho đến khi khắc phục xong

Những lỗi thường gặp khiến thang máy không đạt quy trình kiểm định thang máy

Từ kinh nghiệm thi công và bàn giao hàng trăm công trình, JAMA TECH nhận thấy phần lớn các trường hợp không đạt kiểm định đều xuất phát từ những nguyên nhân lặp lại chứ không phải lỗi thiết kế phức tạp.

Hồ sơ bảo trì không đầy đủ hoặc bị thất lạc theo thời gian
Cáp tải bị mòn quá mức cho phép nhưng chưa được thay thế định kỳ
Điện trở tiếp đất vượt ngưỡng 4 ôm do hệ thống tiếp địa xuống cấp
Khoảng cách ngưỡng cửa cabin và cửa tầng lệch chuẩn sau thời gian sử dụng dài
Chiếu sáng hố thang và nóc cabin không đủ độ sáng tối thiểu

Để hạn chế những lỗi này, việc lựa chọn đơn vị thi công thang máy đạt chuẩn kỹ thuật ngay từ đầu và duy trì bảo trì định kỳ đúng lịch có vai trò quan trọng không kém việc chuẩn bị hồ sơ trước ngày kiểm định.

Bao lâu phải thực hiện quy trình kiểm định thang máy?

Thời hạn kiểm định định kỳ phụ thuộc vào loại công trình lắp đặt và tuổi thọ thiết bị, được quy định cụ thể tại QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH.

Loại công trình	Thời hạn định kỳ
Chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy	2 năm một lần
Các công trình khác	3 năm một lần
Thang máy đã sử dụng trên 15 năm	1 năm một lần

Ngoài kiểm định định kỳ, thang máy còn cần kiểm định lần đầu trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định bất thường sau khi sửa chữa, cải tạo làm thay đổi tốc độ, tải trọng hoặc hệ thống điều khiển.

Câu hỏi thường gặp về quy trình kiểm định thang máy

Dưới đây là những thắc mắc phổ biến nhất mà JAMA TECH nhận được từ khách hàng trong quá trình thi công và bàn giao thang máy, mỗi câu đều được trả lời trực tiếp và đúng trọng tâm.

Quy trình kiểm định thang máy áp dụng theo văn bản nào mới nhất?

Quy trình hiện hành áp dụng theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH, đối chiếu kỹ thuật theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH.

Thang máy gia đình có phải thực hiện đầy đủ quy trình kiểm định thang máy không?

Có. Thang máy gia đình vẫn thuộc danh mục thiết bị bắt buộc kiểm định, chỉ khác là đối chiếu thêm QCVN 32:2018/BLĐTBXH bên cạnh quy chuẩn chung.

Ai được phép thực hiện kiểm định thang máy?

Chỉ các tổ chức kiểm định được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định mới được thực hiện. Đơn vị lắp đặt hoặc sản xuất thang máy không tự kiểm định cho chính sản phẩm của mình.

Thang máy không đạt kiểm định có được sử dụng tạm không?

Không. Thang máy không đạt bất kỳ hạng mục nào trong quy trình kiểm định thang máy đều phải dừng vận hành cho đến khi khắc phục xong và được kiểm định lại đạt yêu cầu.

JAMA TECH có hỗ trợ khách hàng trong quá trình kiểm định thang máy không?

JAMA TECH hỗ trợ khách hàng chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật, đảm bảo thang máy lắp đặt đúng quy chuẩn ngay từ đầu và phối hợp với đơn vị kiểm định được chỉ định để quá trình diễn ra thuận lợi.

Quy trình kiểm định thang máy gồm 7 bước kỹ thuật nối tiếp nhau, mỗi bước gắn với một ngưỡng cụ thể theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH và chỉ được thực hiện khi bước trước đạt yêu cầu. Nắm rõ quy trình này giúp chủ đầu tư chủ động chuẩn bị và tránh dời lịch kiểm định. JAMA TECH đồng hành cùng khách hàng ngay từ khâu thiết kế và lắp đặt để thang máy luôn sẵn sàng đạt chuẩn qua từng lần kiểm định.

Quy trình kiểm định thang máy theo 7 bước chuẩn kỹ thuật